از: ایرج حسین پور

bushehr_obr[at]yahoo.com

قصه اختراع سینما یک رؤیا بود که به حقیقت پیوست. انسان‌ها همیشه دوست داشتند گذشته‌ها را به همان شکلی که هست به ثبت برسانند و با اختراع سینما این رؤیا خود را در دل حقیقت جای داد ؛ اما شیرین‌تر از آن فیلم‌هایی بود که هزاران تماشاچی را به خود جذب می‌کرد؛ در این میان قصه ورود سینما به بوشهر خود نیز حکایتی دارد.
بوشهر از جمله شهرهایی می‌باشد که به دلیل شرایط خاص زمانی و موقعیت فیزیکی خود در بدو ورود سینما به ایران این شهر نیز دارای صنعت سینما بوده است. شاید از جمله عواملی که در ورود سینما به بوشهر مؤثر بوده است بازرگانان و دریانوردان بوشهری بوده‌اند که در سفرهای خود به عراق و بمبئی هندوستان تحت تأثیر تئاتر بصره و سینمای بمبئی بوده‌اند. حدود هشتاد سال پیش فردی به نام حاج یحیی خانه‌ای را در محله کوتی اجاره می‌کند و یک سالن کوچک سینما در آن راه می‌اندازد. سالن کوچک سینما همیشه پر از تماشاگر بود، سپس یک فرد مسلمان هندی به نام محمد غوث اقدام به ایجاد و راه‌اندازی یک سینما به شکل حرفه‌ای نمود، او فیلم‌های سینما را از هندوستان وارد می‌کرد، چند سالی سینما محمد غوث فعال و مشغول کار بود و سپس تعطیل و بسته شد، به دنبال تعطیلی سینمایش آقای عبدالمجید محمدیان دستگاه آپارات سینما وارد کرد و سینما در زیر چادر و برزنت پذیرای تماشاگران بود ، عبدالرحمان محمدیان که آپاراتور گرداننده دستگاه سینمای وی بود بعد از دو سال از وی جدا شد و دستگاه سینما وارد کرد و در ملک شخصی خودش در فضای باز مشغول به کار شد، پس از آن عبدالرحیم جعفری، محمود شلش، علی اصغر اصلاح، سیدصادق یزدانی و محمدعلی صدیق آپارات سینما وارد کردند و در محل سالن عمارت محمد غوث به کار پرداختند، مدتی این سینما که نامش خلیج فارس بود فعالیت می‌کرد که ناگهان سرمایه‌داری کازرونی دستگاه سینما را خریداری و به کازرون برد، در این سال‌ها آقای عبدالرحمان محمدیان که منافع قابل توجه‌ای نصیبش شده بود برای اولین بار در بوشهر اقدام به ساخت سالن تابستانه سینما کرد و یک سالن تابستانه به نام سینما پارس احداث نمود، فروش خوب این سینما وی را تشویق کرد که سینما محمد غوث را دوباره بازسازی کند و با نام جدید سینما ساحل شروع به کار کرد،اما فرسودگی و کهنگی ساختمان این سینما به زودی فعالیت را غیرممکن ساخت . بوشهر زمانی دارای چندین سینمای فعال بوده است از آن جمله سینما ایران ، سینما پارس، سینما ساحل ولی در حال حاضر آثار آنها از بین رفته است.

^{نمای بیرونی ساختمان سینما ساحل قبل از تخریب کامل}

با وجودی که بوشهر به نوعی یکی از پیشگامان ورود صنعت سینما به حساب می‌آید ولی در گذر زمان در هاله‌ای از فراموشی فرو نشسته است و از لحاظ فیزیکی یک سیر نزولی را طی نموده و فیلمسازان آن به دلیل فقر امکانات فنی و مالی و عدم حمایت‌های باز و لازم در یک مقطع زمانی باقی مانده‌اند.

منابع تحقیقاتی: استاد ایرج صغیری ـ مرحوم عبداالرحیم جعفری ـ با همکاری پژوهشی خانم نصرت زمان وادی